Rwanda : Umworozi akwiye kuba maso akamenya uko yagaburira itungo rye mu bihe by’imvura

Umworozi akwiye kuba maso akamenya uko yagaburira itungo rye mu bihe by’imvura

Kororera mu biraro,guha amatungo ubwatsi bwumutse kandi bukase,gukingiza amatungo no gusukura aho aba ni bimwe mu byatuma atanga umusaruro mwiza ku mworozi

Igihe cy’imvura bakunze kwita” Umuhindo” kiregereje. Iki gihe ku borozi gikunze kuba kiza kuko ahanini haboneka ubwatsi bwinshi bityo amatungo akarya agahaga kandi agatanga umusaruro mwiza.  Iki gihe kigomba kubyazwa umusaruro n’aborozi kuko baba bagize amahirwe yo kubona ubwatsi mu buryo butagoranye nyamara kandi hari ibihe by’umwaka ubwatsi bukunze kuburamo. Kuri bo rero kiba ari igihe kiza cyo guhunika ubwatsi dore ko hari uburyo bukoreshwa,ubwatsi bugahunikwa igihe kirekire ku buryo bugira icyo bufasha umworozi mu gihe cy’ibura ryabwo.

Ibyatsi yaba ibitera imbaraga”glaminé” cyangwa ibinyamisogwe”Legumineuse” byose biba biboneka mu gihe cy’imvura.  Kubera iyi mpamvu,umworozi agomba kumenya uko agaburira amatungo ye kugira ngo ahage neza kandi abe ariye intungamubiri zihagije cyangwa indyo yuzuye.

Ni gute umworozi yagaburira itungo rye indyo yuzuye?

Dufashe urugero ku nka,nk’uko veterineri Mujejimana Prudence yabidutangarije, kugirango inka ibe iriye neza ni uko irya 1/3 cy’ibinyamisogwe  “Legumineuse” na 2/3 by’ibitera imbaraga ‘Glaminé”. Ku nka zikamwa umworozi akaba aba agomba kongeraho “concentree” kugira ngo umukamo urusheho kwiyongera. Mu gihe cy’imvura ubwoko bw’ubu bwatsi bukenerwa bukaba bukunze kwiyongera. Ndetse bukaboneka nta mbogamizi.

Ku ngero z’ibyatsi bitera hagaragaramo nk’urubingo,imicaca,Tiribusakumu,Sitariya,n’ubundi bwatsi buvangavanze bwo ku gasozi. Naho ku birebana n’ubwatsi bw’ibinyamisogwe itungo rigomba kuvanga n’ibitera imbaraga,hakaba harimo ibyatsi byitwa Raburabu,Mukuna,Desimodiyumu cyangwa imivumburankwavu,lesena,Kariandra n’ibindi. Gusa Mujejimana avuga ko guha ibyatsi byoroshye byinshi inka mu gihe cy’imvura atari byiza kuko byayitera guhitwa.

Kuki umworozi agomba kwitonda mu gihe cy’imvura akarinda amatungo ye uburwayi?

Ni byiza ko mu gihe cy’imvura haboneka ibyatsi byinshi. Ariko kandi bikunze no kuba birimo umwanda mwinshi ndetse uvanze n’amagi y’inzoka n’ibitaka,ari nayo mpamvu umworozi akwiye kwitondera ubwatsi agaburira itungo rye. Bisaba ko aburigaburira bwumutse neza kandi bukase. Ikindi umworozi agomba kwitondera  n’indwara zifata ku ruhu rw’amatungo nk’ibirondwe n’izindi. Akazirinda ateza umuti amatungo nibura 1 cyangwa 2 mu cyumweru nk’uko Mujejimana yakomeje abivuga. Umworozi akwiye kwibuka gukingiza amatungo ndetse no kuyashyira mu biraro kugira ngo afite uburwayi atabukwirakwiza bityo akanduza andi cyangwa atabufite akanduzwa n’andi bihuriye mu gasozi.

Mu guteza intanga umworozi agomba kwiyambaza  ababugenewe nka ba Veterineri kuko ari bo baba babifitiye ubuhanga kandi bakabikora mu buryo  bwizewe. Aborozi kandi bakwiye ngo ni kwiyambaza aba veterineri aho kwiringira ba magendu ngo kuko byagaraga ye ko mu nka nyinshi zipfusha izazo zibyara,biba byatewe n’uko zitinda  gutinda kubyazwa. Ibi kandi bikaba byakurizamo n’inka nkuru gupfa ibyara . Bikaba ari byiza ko iteka igihe umworozi abonye inka ye yenda kubyara yajya yiyambaza uwabyigiye bityo akamufasha kuyikurikirana. Ikindi umworozi agomba kwitaho ni ugusukura aho amatungo aba mu biraro hakaba iteka hafite isuku. Ibyo bikaba ari bimwe mu byo aborozi bakwiye kumenya no gushyira mu bikorwa kugira ngo ubworozi bwabo butere imbere kandi butange umusaruro mwiza mu gihe cy’imvura .

 

 

 

 

Speak Your Mind

*